Uber CEO Dara Khosrowshahi เผยอนาคตรถไร้คนขับ วิธีที่เขาพา Uber พลิกฟื้นการเงิน เรื่องราวครอบครัวที่หนีออกจาก Iran ปี 1978 และความจริงเรื่อง AI, automation และการหายไปของงาน
สรุปคลิป Youtube: Uber CEO: I Have To Be Honest, AI Will Replace 9.4 Million Jobs At Uber! จากช่อง The Diary of a CEO
จากผู้ลี้ภัยสู่ CEO หมื่นล้านระดับโลก
- คุณ Dara Khosrowshahi เล่าถึง จุดเปลี่ยนชีวิตที่สร้างตัวตนของเขาในวันนี้ นั่นคือ การต้องลี้ภัยจากเหตุการณ์ปฏิวัติอิหร่านในปี 1978 ครอบครัวของเขาต้องทิ้งทุกอย่างไว้ข้างหลังและมาเริ่มต้นใหม่ที่อเมริกาด้วยมือเปล่า ซึ่งประสบการณ์นี้เองที่เป็นรากฐานของความกัดไม่ปล่อย และความพยายามอย่างหนักที่เขามีต่อทุกสิ่งที่ทำ
Why Fleeing Iran Shaped My Risk Tolerance And Resilience
- บทเรียนจากการสูญเสีย: ไม่มีอะไรที่แน่นอน การเห็นพ่อแม่สูญเสียทุกอย่างในชั่วข้ามคืนทำให้ Dara มีความรู้สึกไม่เคยรู้สึกปลอดภัย (Never feel safe) อยู่ลึกๆ ในใจ แต่นั่นกลับเป็นพลังขับเคลื่อนให้เขาสร้างเนื้อสร้างตัวใหม่และไม่เคยประมาทกับความสำเร็จ เพราะเขารู้ดีว่า พรมสามารถถูกดึงออกจากใต้เท้าเราเมื่อไหร่ก็ได้ สิ่งนี้ทำให้เขามีความอดทน (Resilience) สูงมาก และพร้อมรับความเสี่ยงเพื่อสร้างสิ่งที่มั่นคงกว่าเดิม
The Hardest Realization About Having Kids And Their Future
- ความจริงของการเป็นพ่อ: เราควบคุมอะไรไม่ได้เลย Dara ยอมรับว่า การเป็นพ่อคนคือบทเรียนที่ทำให้เขาถ่อมตัวที่สุด เพราะแม้เขาจะเป็นคนชอบควบคุม (Control Freak) แต่ลูกๆ กลับเติบโตเป็นตัวของตัวเองในแบบที่เขาคาดไม่ถึง
บทเรียนสำคัญคือ เราอาจทำตามแผนได้แค่ 80% อีก 20% คือ ความไม่สมบูรณ์แบบที่ต้องยอมรับ สิ่งที่สำคัญที่สุดไม่ใช่ Tactics ในการเลี้ยงลูก แต่คือ การใช้เวลาร่วมกับพวกเขา และสร้างสายสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้น
Do Engineers Actually Make Better CEOs — Or Worse?
- คุณ Dara Khosrowshahi มองว่า บริษัท คือ เครื่องจักรที่ต้องใช้การวิศวกรรม และ วิศวกรเป็น CEO ที่ดีมาก เพราะเขามองบริษัทเป็นเครื่องจักร หรือ สิ่งมีชีวิตที่ประกอบด้วยระบบและสมการ
หน้าที่ของ CEO คือ การ Engineered หรือออกแบบระบบให้ชิ้นส่วนต่างๆ ทำงานร่วมกัน เพื่อไปให้ถึงเป้าหมายที่ถูกต้อง ความสามารถในการแก้ปัญหา (Problem-solving) ของวิศวกรจึงเป็นหัวใจสำคัญในการบริหารธุรกิจเทคโนโลยี
How To Spot The One Person Worth Betting Your Career On
- จงเดิมพันกับคน ไม่ใช่บริษัทเขาได้รับคำแนะนำล้ำค่าจาก Herbert Allen ว่า บริษัทมีดีมีแย่ แต่คนเก่งจะเก่งเสมอ การมองหาคนที่จะร่วมงานด้วย ให้มองที่
- ความสำเร็จ
- เกียรติยศ
- ความจงรักภักดี
คนที่พูดคำไหนคำนั้นและทำงานหนัก เหมือนที่เขาเลือกเดิมพันกับ Barry Diller เพราะเห็นความสามารถในการลุยและไม่ยอมแพ้แม้จะเพิ่งพ่ายแพ้มา
What Separates A Good Employee From A Truly Great One
- ความต่างระหว่างคนเก่ง กับ ระดับโลก คือ การทำงานหนัก Dara เชื่อมั่นว่า การทำงานหนักเป็นทักษะที่ฝึกฝนได้ (Learned skill) ไม่ใช่พรสวรรค์ นักกีฬาระดับโลกอย่าง Ronaldo หรือ Michael Jordan อาจจะมีพรสวรรค์ แต่สิ่งที่ทำให้พวกเขาต่างจากคนอื่นคือการทำงานหนักแบบถวายหัว ในโลกธุรกิจก็เช่นกัน ความเก่งอาจทำให้คุณเริ่มได้ดี แต่ความขยันและวินัยจะทำให้คุณไปได้ไกลกว่าคนอื่น
Why Rejection Is The Hidden Engine Behind Every Successful Business
- แพ้ให้เป็น เรียนรู้ แล้วไปต่อ ในการทำธุรกิจ การถูกปฏิเสธหรือการพ่ายแพ้เป็นเรื่องปกติ Dara เล่าถึง Barry Diller ที่พอแพ้ในการประมูลบริษัท ก็พูดแค่ว่า พวกเขาชนะ เราแพ้ ไปอันต่อไปกันเถอะ การ Move On ให้เร็ว คือหัวใจสำคัญ
- หากคุณมัวแต่กลัวความพ่ายแพ้จนไม่กล้าลอง คุณก็ไม่มีวันชนะ ความผิดพลาดคือข้อมูลล้ำค่าที่ต้องวิเคราะห์แล้วรีบก้าวต่อไป
How To Spot Big Transitions Before Everyone Else Does
- มองหาการเติบโตแบบ Exponential ในโลกที่ทุกคนคิดแบบ Linear คนทั่วไปมักมองโลกแบบเส้นตรง (Linear) แต่เทคโนโลยีมักเติบโตแบบก้าวกระโดด (Exponential) Dara บอกว่าความลับของการมองเห็นโอกาสคือการสังเกตว่าใครกำลังเป็นผู้นำในยุคเปลี่ยนผ่าน และกล้าที่จะจ่ายแพง เพื่อครอบครองธุรกิจที่เป็นขาขึ้นแบบ Hockey Stick (เติบโตพุ่งกระฉูด) ก่อนที่มันจะกลายเป็นเรื่องปกติของตลาด
The Jevons Paradox: Why Efficiency Can Backfire
- ยิ่งสะดวก ยิ่งใช้เยอะ (จนตลาดขยายตัว) Jevons Paradox คือ แนวคิดที่ว่าเมื่อบางอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น เร็วขึ้น หรือถูกลง คนจะไม่แค่ใช้นิดหน่อย แต่จะใช้มันถล่มทลาย เช่น Uber ที่เริ่มจากบริการรถหรู (Black Car) แต่พอทำให้เรียกง่ายและถูกลง ตลาดก็ขยายตัวใหญ่กว่าเดิมมหาศาลจนครอบคลุมทั้งอุตสาหกรรมแท็กซี่และส่งอาหาร
Why Radical Transparency Makes You A Stronger CEO
- ความจริง คือ อาวุธที่ทรงพลังที่สุด Dara เชื่อเรื่องความโปร่งใสแบบสุดโต่ง เพราะถ้า CEO ไม่พูดความจริง พนักงานก็จะไม่พูดความจริงกับ CEO เช่นกัน เขาชอบที่จะคุยกับวิศวกรระดับปฏิบัติการโดยตรง (Skip level) เพราะคนเหล่านี้มักจะกล้าพูดความจริงมากกว่าผ่านฟิลเตอร์ของระดับผู้บริหาร การสร้างวัฒนธรรมที่กล้าเผชิญหน้ากับปัญหาทำให้บริษัทแก้ปัญหาได้เร็วขึ้น
Can You Really Turn A Comfortable Team Into A Hungry One?
ถ้าอยากเปลี่ยนวัฒนธรรม บางครั้งต้องเปลี่ยนคน การจะเปลี่ยนทีมที่กำลัง อยู่ตัว (Coasting) ให้กลับมาหิวกระหาย เป็นเรื่องยากมาก
Dara ยอมรับว่าตอนอยู่ที่ Expedia เขาต้องเปลี่ยนทีมเกือบทั้งหมดเพื่อให้ได้คนที่กระหายความสำเร็จเข้ามา การสร้างวัฒนธรรมทำงานหนักต้องเริ่มจากการทำให้เห็นเป็นตัวอย่าง เช่น การตอบอีเมลในวันหยุด และการสื่อสารที่ชัดเจนว่า ถ้าอยากทำงานสบายๆ อย่ามาที่ Uber
The Career Advice Young People Need — But Rarely Hear
- อย่ามัวแต่ทำแผนอาชีพจนเสียความอยากรู้อยากเห็น คำแนะนำที่แปลกแต่จริงของ Dara คือ ไม่ต้องวางแผนอาชีพให้มากเกินไป เพราะแผนที่ชัดเกินไปจะทำให้คุณมีอคติและมองไม่เห็นโอกาสใหม่ๆ ที่เข้ามา จงปล่อยให้โลกเปลี่ยนคุณ ก่อนที่คุณจะไปเปลี่ยนโลก และที่สำคัญที่สุด คือ จงทำงานให้หนัก เพราะนั่นคือพื้นฐานเดียวที่ทำให้คนประสบความสำเร็จ
How To Build A Culture Of Continuous Improvement That Never Stalls
- กัดไม่ปล่อยและพัฒนาทุกวัน (Relentless Improvement) ที่ Uber มีค่านิยม คือ Embrace the grind หรือการรักในงานหนัก ทุกทีมถูกตั้งเป้าให้ปรับปรุงระบบของตัวเองทุกวัน ไม่ว่าจะเป็นทีมจ่ายเงินหรือทีมแอปฯ ใครพัฒนาช้ากว่าคู่แข่ง คือ แพ้ การพัฒนาอย่างต่อเนื่องไม่ใช่ทางเลือก แต่เป็นทางรอดเดียวในโลกเทคโนโลยี
Why Most Teams Fail At Goals And How To Set Ones That Actually Work
- ศิลปะของการตั้งเป้าหมาย การตั้งเป้าหมายคือดาบสองคม ถ้าตั้งง่ายไปคนก็เล่นแง่กับระบบ ถ้าตั้งยากไปคนก็ท้อ Dara ใช้วิธีติดตามผลอย่างเคร่งครัด (Religiously tracked) โดยเน้นไปที่เป้าหมายทางธุรกิจควบคู่ไปกับความพึงพอใจของลูกค้า (NPS) สิ่งสำคัญคือต้องกล้ายอมรับหากเป้าหมายนั้นผิดพลาดแล้วรีบปรับปรุง
What Happens When Leadership Alignment Breaks Down
- เมื่อค่านิยมถูกใช้เป็นอาวุธ Dara เล่าเรื่องค่านิยม Toe-stepping (การกล้าข้ามเส้นเพื่อพูดความจริง) ที่เคยถูกพนักงานบางส่วนเอามาใช้เป็นข้ออ้างในการเป็นคนนิสัยเสียใส่กัน เขาจึงต้องรีเซ็ตค่านิยมใหม่ โดยเน้นคำว่า Do the right thing. Period. (ทำสิ่งที่ถูกต้อง…จบ) เพื่อเตือนสติให้ทุกคนใช้ดุลยพินิจของตัวเองเพื่อส่วนรวม
How AI Is Reshaping Our Business — And What We’re Doing Next
- AI คือหัวใจของ Uber มาตั้งแต่วันแรก Uber ไม่ได้เพิ่งใช้ AI แต่ระบบการตั้งราคา, การหาเส้นทาง และการจับคู่คนขับ ทั้งหมดถูกขับเคลื่อนด้วยโมเดล AI ขนาดเล็กจำนวนมหาศาลที่ทำงานร่วมกัน ตอนนี้ Uber กำลังรุกหนักเข้าสู่การนำ AI มาใช้ในทุกส่วนของประสบการณ์ผู้ใช้ ถึงขนาดที่ทีมงานสร้าง “Dara AI” ขึ้นมาเพื่อทดลองนำเสนอแผนงานก่อนจะมาเจอตัวจริงเลยทีเดียว
Why 90% Of Our Coders Now Rely On AI — And What That Changes
- จากการเขียนโค้ด สู่การเป็นวาทยากร วิศวกรของ Uber กว่า 90% ใช้ AI ช่วยทำงาน และมี 30% ที่เป็นระดับ Power User ซึ่งทำงานได้เร็วขึ้นอย่างมหาศาล ในอนาคต งานเขียนโค้ดจะเปลี่ยนจากการมานั่งพิมพ์ทีละบรรทัด ไปเป็นการควบคุม AI Agents ให้เขียนโค้ดให้แทน ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพจนบริษัทสามารถแก้ปัญหาที่ยากขึ้นได้เร็วขึ้น
Will AI Replace 9.5 Million Uber Drivers — Or Create Something Bigger?
ความจริงที่เจ็บปวด: ระบบอัตโนมัติกำลังมา Dara ยอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่าในอีก 15-20 ปีข้างหน้า งานส่วนใหญ่ในการเดินทางอาจถูกแทนที่ด้วยหุ่นยนต์หรือรถไร้คนขับ (AV) แม้ปัจจุบัน Uber จะเป็นแหล่งงานอิสระที่ใหญ่ที่สุดในโลก แต่เทคโนโลยี AV อย่าง Waymo พิสูจน์แล้วว่าปลอดภัยกว่ามนุษย์
The Best Advice For Thriving In An AI-Dominated Future
ทางรอดคือการเรียนรู้และทำงานหนัก สำหรับคนรุ่นใหม่ที่กลัว AI เขาแนะนำให้ทำงานหนัก และ เปิดรับความเปลี่ยนแปลง อย่าพยายามไปชะลอความเร็วของเทคโนโลยีเพราะไม่มีใครหยุดมันได้ สังคมและรัฐบาลต้องเร่งลงทุนในเครื่องจักรแห่งการ Retrain เพื่อช่วยให้มนุษย์ยังคงมีคุณค่าและมีความหมายในโลกที่เครื่องจักรทำงานแทนเราได้เกือบหมดครับ
สถิติที่น่าตกใจ: 90% ของวิศวกร Uber ใช้ AI แล้ว
- เขาเปิดเผยข้อมูลจริงจากภายใน Uber เลยว่า ตอนนี้วิศวกรกว่า 90% ของบริษัทมีการใช้เครื่องมือ AI ช่วยในการทำงานอยู่แล้ว แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่านั้นคือ มีกลุ่มที่เป็น Power Users ประมาณ 30% ที่สามารถดึงศักยภาพ AI ออกมาใช้จนเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานได้ในระดับที่เขากล่าวว่า ไม่เคยเห็นอะไรแบบนี้มาก่อนเลย ซึ่งสะท้อนว่า ทักษะการใช้ AI (AI Literacy) จะกลายเป็นตัวแบ่งแยกคนเก่งระดับธรรมดาออกจากคนระดับ Top
เลิกวางแผนอาชีพแบบตายตัว แต่จงกระหายความรู้อยู่เสมอ
- นี่คือคำแนะนำที่ขัดกับความรู้สึกหลายคน แต่ Dara บอกว่า อย่ามัวแต่ทำแผนอาชีพ เพราะแผนที่ชัดเกินไปจะทำให้คุณมีอคติ (Bias) และมองเห็นแต่สิ่งที่สอดคล้องกับแผนตัวเองจนพลาดโอกาสใหม่ๆ
ปรับ Mindset ให้พร้อมรับความเสี่ยงและความผิดพลาด
- คุณ Dara เติบโตมาจากการเป็นผู้ลี้ภัยที่ต้องสูญเสียทุกอย่าง ประสบการณ์นั้นสอนให้เขารู้ว่า ไม่มีอะไรแน่นอน และเราต้องพร้อมที่จะล้มแล้วลุกให้เร็ว
ข้อสรุป:
การกล้าพูดความจริงแบบตรงไปตรงมา ช่วยให้เราได้ข้อมูลที่ถูกต้องเพื่อแก้ปัญหาหน้างานและสร้างความขยันจากการทำงานหนักให้เป็นทักษะติดตัวที่ใครก็เลียนแบบไม่ได้ในโลกที่ความสำเร็จ มักถูกเปลี่ยนมือได้เสมอ
เมื่อ AI เริ่มเก่งขึ้นจนทำงานแทนคนได้คุณต้องขยับฐานะไปเป็นผู้ควบคุมระบบและเลิกกังวลกับการวางแผนชีวิตที่ตายตัวเพื่อเปิดรับความอยากรู้อยากเห็นที่จะพาคุณไปเจอกับโอกาสใหม่ๆ ในยุคที่เทคโนโลยีโตแบบก้าวกระโดด
