สรุปคลิป Youtube: วิกฤติ AI ทำลายหุ้นซอฟต์แวร์ โอกาสทอง หรือ ต้องรีบหนี ? | Talk ลงทุนแมน โดย
- คุณมานะชัย ตันติกาญจนากุล, นักลงทุนเน้นคุณค่า
- คุณยศพนธ์ สุธารัตนชัยพร, CFA และนักลงทุนเน้นคุณค่า
- คุณชนาเมธ เฟื่องวรรธนะ นักลงทุนเน้นคุณค่า
- คุณธณัฐ เตชะเลิศ ผู้ก่อตั้งเพจลงทุนแมน
ภาพรวมเหตุการณ์ (What happened)
ตลาดหุ้นเทค/ซอฟต์แวร์ปรับฐานแรงภายในคืนเดียว จากความกังวลว่า AI จะเข้ามาแทนซอฟต์แวร์แบบเดิม และแทนแรงงานมนุษย์ได้เร็วกว่าที่คิด
หุ้นที่ถูกพูดถึงว่าโดนแรง ๆ ได้แก่ CrowdStrike, Salesforce, Adobe, Datadog, Palo Alto, Intuit, Shopify, AppLovin ระดับการปรับตัว ประมาณ 25–40% ในช่วงข้ามคืน
นัยสำคัญ คือ รอบนี้ความกลัว ดันขยายวง ไม่ได้หยุดแค่ซอฟต์แวร์ แต่เริ่มโยงไปเศรษฐกิจฝั่งผู้บริโภคและการใช้จ่ายด้วย (เช่นกลุ่ม payment)
นอกจากนี้ยังมีอีก
- SaaS Apocalypse: ตลาดกังวลเรื่องโมเดลรายได้ของหุ้นกลุ่ม Software as a Service (SaaS) ที่เก็บค่าบริการตามจำนวนผู้ใช้งาน แบบ คิดรายหัว (seat-based) รายได้ก็มีสิทธิ์ถูกกด เมื่อ AI ทำให้คนทำงานน้อยลงหรือตกงาน บริษัทเหล่านี้อาจสูญเสียรายได้มหาศาล
- Claude (Anthropic) เป็นตัวจุดชนวน: การมาของ Claude ที่เน้นกลุ่ม B2B และมีความสามารถในการเขียนโค้ดที่ยอดเยี่ยม ทำให้ตลาดมองว่าปัญหาเรื่องการเขียนโค้ดที่เป็นตรรกะตายตัวถูกแก้ได้ง่ายขึ้นด้วย AI
คำถามใหญ่ของไลฟ์ (Key Questions)
- การลงแรงแบบนี้ คือ ตลาด Overreact หรือเป็นการปรับฐานที่สมเหตุสมผล?
- สิ่งนี้เป็น สัญญาณเตือน ให้นักลงทุนลดความมั่นใจในโมเดลซอฟต์แวร์เดิม หรือเป็น โอกาส ของการคัดเลือกผู้ชนะ?
- AI จะ disrupt แบบหายไปเลย หรือยังรอด แต่มีแผล เช่น โตช้าลง Margin ลดลง?
มุมมองผู้ร่วมเสวนา (Perspectives)
- คุณยศพนธ์ สุธารัตนชัยพร, CFA — นักลงทุนเน้นคุณค่า
- คุณยศพนธ์ บอกว่า รอบนี้เหมือนตลาดอัด Valuation ลงแรง จนตีความไปไกลว่า หลายตัวอาจไม่โตแล้ว แต่สิ่งที่ตลาดอาจคิดน้อยไปคือ trust และ switching cost ในโลก B2B
เหมือนการต่อแถวในซุปเปอร์ เมื่อมีทางเลือกเพิ่ม ลูกค้าไม่จำเป็นต้องต่อแถวเดิมยาว ๆ อีกต่อไป มีแถวใหม่ (startup/ทางเลือกใหม่) เกิดขึ้น
คำถามคือ แถวเดิมจะปรับตัวได้เร็วแค่ไหน ถ้าเอา AI มาเพิ่ม efficiency จนยังคุ้มที่จะอยู่ต่อ
เขาบอกว่า ตอนนี้ยังเร็วเกินไปจะชี้ว่าใครรอด/ไม่รอด ตลาดต้องใช้เวลา เฉลยว่า ลูกค้าย้ายจริงไหม แล้วจะย้ายกลับไหม
2. คุณมานะชัย ตันติกาญจนากุล — นักลงทุนเน้นคุณค่า
– คุณมานะชัยตอบว่า ลงแรงไปไหม ต้องดูว่า เราคาดการณ์อนาคตแบบไหน
ถ้าโดน disrupt จริง บางตัวอาจลงยังน้อยไปด้วยซ้ำ แต่การเทขายแบบเหมารวมทั้งกลุ่มไม่ make sense
ประเด็นสำคัญที่คุณมานะชัยย้ำ:
– ต้องดูเป็นรายบริษัท ว่าอยู่ layer ไหน (application / infrastructure)
– ต้องดูว่า mission critical แค่ไหน
คำถามไม่ใช่ in-house หรือไม่ แต่คือ in-house แค่ไหนและในส่วนไหน เพราะมันกระทบรายได้ vendor เดิมไม่เท่ากัน จึงต้องวิเคราะห์แบบ case-by-case ไม่ใช่เหมาทั้งกลุ่ม
3. คุณชนาเมธ เฟื่องวรรธนะ — นักลงทุนเน้นคุณค่า
- คุณชนาเมธ บอกว่า Cyber Security โดน disrupt ยากกว่า “ซอฟต์แวร์ทั่วไป เพราะมันคือ เกมตำรวจ-โจร
- AI ทำให้เราเก่งขึ้นได้ แต่โจรก็เก่งขึ้นได้เหมือนกัน และวิธีโจมตีเปลี่ยนตลอดเวลา
- Cyber Security ไม่ใช่แค่เรื่องเขียนโค้ด แต่คือ ความน่าเชื่อถือ + commitment + ความรับผิดชอบ
- มีมิติของมาตรฐาน/ความไว้วางใจ/ผู้ให้บริการภายนอก (third party) ที่องค์กรใหญ่ยังต้องพึ่ง
- เชื่อมโยงถึงแนวคิด Cyber Insurance ที่ต้องการมาตรฐานและความน่าเชื่อถือ
- คุณชนาเมธ บอกว่า ไม่ได้บอกว่าไม่กระทบ แต่กระทบอาจไม่ 100% และการปรับฐานอาจเป็นการลด premium valuation ที่เคยแพงมาก่อน
4. คุณธณัฐ เตชะเลิศ — ผู้ก่อตั้งเพจลงทุนแมน
- คุณธณัฐ บอกว่า ภาพการลงทั้งแผงคล้ายช่วงโควิด คือ ขายก่อน ค่อยคิดทีหลัง 1 ในแรงส่ง คือ แรงขายจาก ETF / การขายเชิงโครงสร้าง ที่ทำให้หุ้นในหมวดเดียวกันโดนไปหมด แม้บางตัวพื้นฐานยังไม่เปลี่ยนทันที
- บางตัว valuation ลงมาจนแปลกตา เมื่อเทียบกับที่เคยเห็นในตลาด
- ในมุมผู้ใช้จริง ยังมีซอฟต์แวร์ที่คนยังเลิกใช้ยาก ในทางปฏิบัติ
- โอกาสมี แต่ต้องทำการบ้านและเลือกเป็นรายตัว
- ตลาดอาจคิดผิดบางตัว คิดถูกบางตัว และจังหวะนี้อาจเป็นโอกาสสำหรับคนที่เข้าใจจริง
การแบ่งกลุ่มธุรกิจตามระดับผลกระทบ (Business Categorization)
- จากการวิเคราะห์ในแหล่งข้อมูล สามารถแบ่งกลุ่มธุรกิจซอฟต์แวร์และเทคโนโลยีออกเป็นหมวดหมู่ตามความเสี่ยงได้ดังนี้:
กลุ่มที่เสี่ยงสูง (High Risk):
- Application Layer แบบไม่ซับซ้อน: แอปพลิเคชันทั่วไปที่ Startup ใหม่ ๆ หรือ AI สามารถเลียนแบบและทดแทนได้ง่าย
- โมเดลรายได้แบบ Per-seat: บริษัทที่พึ่งพาการเติบโตตามจำนวนหัวพนักงาน เช่น Service Now หรือซอฟต์แวร์ที่เน้นการนับจำนวนคนใช้งาน
- Aggregator/Platform: แพลตฟอร์มที่เป็นตัวกลาง เช่น Booking.com, DoorDash หรือ Shopee ที่อาจถูก Agentic AI เข้ามาแทรกกลางระหว่างผู้บริโภคกับคู่ค้า ทำให้สูญเสียอำนาจการต่อรอง
กลุ่มที่ทนทานหรือมีเกราะป้องกัน (Resilient/Moat):
- Cyber Security: เป็นกลุ่มที่ถูก Disrupt ได้ยากที่สุดเพราะเป็นเกมระหว่าง ตำรวจกับโจร ที่ต้องมีการพัฒนาตลอดเวลา และต้องอาศัยความน่าเชื่อถือ (Trust) และความรับผิดชอบ (Responsibility) ซึ่ง AI ยังแทนที่ไม่ได้ทั้งหมด
- Mission Critical Software: ซอฟต์แวร์ที่ซับซ้อนและสำคัญมากต่อองค์กร ซึ่งมี Switching Cost สูง เช่น Salesforce หรือ Adobe ในระดับมืออาชีพ
- Infrastructure Layer: บริษัทที่คุมโครงสร้างพื้นฐานหรืออยู่ในจุดที่ใกล้ชิดผู้ใช้งานมากที่สุด (เช่น Apple/iPhone) ซึ่งสามารถคุมเกมเหนือแพลตฟอร์มอื่นได้
กลุ่มที่ได้รับประโยชน์ (Winners/Upstream):
- ต้นน้ำของ AI: กลุ่มสารกึ่งตัวนำ (Semiconductor), Cloud, ชิป, และพลังงาน ซึ่งเป็นอาหาร หรือทรัพยากรที่ AI จำเป็นต้องใช้ในการประมวลผล
โอกาสท่ามกลางวิกฤติ
- สถานการณ์นี้คล้ายกับช่วงฟองสบู่ Dot-com ที่จะมีทั้งผู้แพ้ที่ตายไป และผู้ชนะที่จะกลับมายิ่งใหญ่อย่าง Amazon คีย์สำคัญคือการเลือกบริษัทที่สามารถปรับตัวเรื่อง Pricing Model (เช่น เปลี่ยนจาก Per-seat เป็น Consumption/Token-based) และสามารถนำ AI มาเสริมความเก่งของตัวเองได้
ข้อสรุป:
เหตุการณ์นี้ไม่ใช่แค่หุ้นลง แต่เป็นการเขย่าสมมติฐานเดิมของโลกซอฟต์แวร์ว่า
- โตได้ยาว
- ขึ้นราคาได้
- Switching Cost สูง
- Winner-take-most
ข้อสรุป:
รอบนี้ตลาดตกใจว่า AI กำลังทำงานแทนคนและซอฟต์แวร์เดิมได้เร็วขึ้น เลยเทขายเหมารวม เพราะกลัวรายได้แบบคิดรายหัวจะโดนบีบและคู่แข่งใหม่จะเกิดง่ายขึ้น แต่ความจริงไม่ใช่ทุกเจ้าจะพังเท่ากัน




