สรุป Session: The Next Frontier of Industry Trends ทิศทางอุตสาหกรรมไทยในเวทีโลก 2026 จากงาน Future Trends Aheead Summit 2026 โดยคุณนาวา จันทนสุรคน, รองประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

โลกกำลังเจอ ความท้าทายพร้อมกันหลายด้าน

  • คุณนาวาย้ำว่า ทั้งโลก รวมถึงไทยและภาคอุตสาหกรรมกำลังอยู่ในช่วงยาก เพราะโดนแรงกดดันระดับโลกหลายเรื่องพร้อมกัน มี 5 ข้อหลัก

5 เรื่องใหญ่ที่กดดันอุตสาหกรรม

  1. Trump 2.0 + Trade War
  2. Technology Disruption โดยเฉพาะ AI ที่ช่วยคนและแทนที่คนพร้อมกัน
  3. Geopolitics ความขัดแย้ง/การแบ่งขั้วประเทศ
  4. Climate Change / กติกาใหม่ด้านสิ่งแวดล้อม (เช่น CBAM)
  5. โครงสร้างประชากร + เศรษฐกิจ/การเงิน เช่น Aging Society, เงินเฟ้อ, ค่าเงิน, ทองคำ ฯลฯ

Trade War ไม่ได้เริ่มวันนี้…เริ่มตั้งแต่ Trump 1.0

  • คุณนาวาเล่าว่า สงครามการค้าไม่ได้เพิ่งมาใน Trump 2.0 แต่เริ่มตั้งแต่ Trump 1.0 ราว 8 ปีก่อน โดยมีจุดสำคัญ คือ การใช้ มาตรา 301 ขึ้นภาษีสินค้าบางประเภท และฝั่งยุโรปก็เริ่มใช้มาตรการปกป้องการนำเข้าเพิ่มขึ้น
  • ประเด็นที่เขาย้ำ คือ ตอนนั้นหลายคนคิดว่า เดี๋ยวเปลี่ยนรัฐบาลสหรัฐฯ แล้วนโยบายนี้จะจบ แต่ความจริง คือ โจ ไบเดน ไม่ได้ยกเลิกมาตรา 301 และถ้า Trump 2.0 กลับมาเกมอาจหนักขึ้นอีก

มุมจาก Davos: เศรษฐกิจเหมือนเท้าแตะเบรก

  • คุณนาวาเล่าว่า จากการไปประชุม World Economic Forum (Davos) งานใหญ่ที่มีผู้นำรัฐบาลกว่า 40 คน & CEO ระดับโลกจำนวนมาก ร่วมวง

ภาพรวมที่ทุกคนเห็นคล้ายกันคือ เศรษฐกิจชะลอตัว และเตือนว่า ตัวเลขส่งออกไทยอาจหลอกตา

แม้ตัวเลขส่งออกดูเหมือนดี แต่คุณนาวาบอกว่า ถ้ามองแบบไส้ในจะเห็นอีกภาพหนึ่ง เพราะบางส่วนเป็น Transshipment คือ สินค้าจากประเทศอื่น มาใช้ไทยเป็นทางผ่าน หรือมาแปะประกอบนิดเดียว แล้วส่งออก เพื่อหลบกติกา Country of Origin และมาตรการตอบโต้ทางการค้า

ตัวอย่างเช่น คุณนาวาเล่าว่า ไปคุยกับกรมการค้าต่างประเทศ และพบว่าไทยถูกสหรัฐฯ ขึ้นบัญชี Blacklist ประเด็นการส่งออกโดรนไปรัสเซีย ปีละกว่า 3,000 ล้านบาท แต่ทางสภาอุตสาหกรรมฯ เช็กสมาชิกแล้ว ไม่มีรายไหนผลิตได้ระดับนั้น ใจความที่เขาต้องการสื่อ คือ ดูตัวเลขอย่างเดียวเชื่อไม่ได้ เพราะมีเรื่องที่แอบแฝงซ่อนอยู่

Geopolitics: โลกแบ่งขั้วชัดขึ้นและพลังงานกลายเป็นของยุทธศาสตร์

  • คุณนาวามองว่า การแบ่งขั้วตอนนี้ชัดขึ้น โดยฝั่งนึงรวมกลุ่มกับพันธมิตรนำโดยสหรัฐฯ อีกฝั่งคือ จีน รัสเซีย อินเดีย และกลุ่ม BRICS ที่เริ่มจับตัวกันแน่นขึ้น

และใน Davos มีการพูดหนักเรื่อง พลังงาน เพราะพลังงานกำลังกลายเป็น สินค้ายุทธศาสตร์ที่ใช้เป็นเครื่องมือด้านการค้าและความมั่นคง

  • คุณนาวา เล่าว่า ความเสี่ยงของไทย คือ ความมั่นคงพลังงานลดลง

ก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยใกล้หมด ทำให้ไทยต้องนำเข้าก๊าซมากขึ้นเพื่อผลิตไฟฟ้า วันนี้ค่าไฟเรายังอยู่ระดับไม่เกิน 5 บาท/หน่วย แต่อนาคตถ้าบริหารไม่ดี อาจขึ้นถึง 10–11 บาท/หน่วยได้

ไทยเข้าสู่ Aging / Super Aged Society

  • คุณนาวาย้ำว่า ไทยเข้าสู่สังคมสูงวัย และกำลังไปสู่ Super Aged Society

ผลคือ คนทำงานไม่พอและภาคอุตสาหกรรมต้องเร่ง Reskill / Upskill โดยเฉพาะทักษะที่ทำให้ทำงานได้มีประสิทธิภาพขึ้นในยุคคนลดลง

AI: ตัวเร่งเศรษฐกิจตัวจริง และไทยต้อง ระวัง + ต้องใช้ให้เป็น

  • คุณนาวาหยิบเรื่อง AI ต่อทันที พร้อมเล่าถึงบุคคลที่น่าอิจฉาในเวที Davos คือ Jensen Huang (CEO NVIDIA) เขายกตัวเลขว่า รายได้ NVIDIA ปีที่แล้ว 4.1 ล้านล้านบาท ขณะที่งบประมาณแผ่นดินไทย 3.48 ล้านล้านบาท

คุณนาวาเล่าว่า

  • AI เป็นการเปลี่ยนแปลงสำคัญระดับประวัติศาสตร์
  • การลงทุนด้าน AI ตอนนี้ สหรัฐฯ ยังนำ และจีน/อังกฤษตามมา ส่วนไทยเริ่มมีแล้ว แต่ต้องระวังและ ต้องพร้อม

ตัวอย่าง AI ที่ใช้จริงในอุตสาหกรรม (ไม่ใช่แค่พูด)

  • เขายกเคสการใช้ AI ใน Logistics/ขนส่ง
    • ติดกล้องในรถ
    • AI อ่านสีหน้าคนขับ
    • ถ้าเริ่มง่วง จะเตือนทันที และแจ้งศูนย์ให้เฝ้าระวังรถคันนั้น

Supply Chain เปลี่ยน: จาก Globalization → Glocalization

  • คุณนาวาบอกว่า โลกเปลี่ยนโครงสร้าง Supply Chain จากยุคผลิตที่หนึ่ง ส่งขายทั่วโลกไปสู่ยุคที่บริษัทต่างชาติ ยกฐานผลิตมาไว้ในประเทศปลายทาง เพื่อเลี่ยงมาตรการการค้า

โครงสร้างห่วงโซ่อุปทานโลกกำลังเปลี่ยน มี 6 ข้อ

  • อย่าคิดว่าโลกค้าขายแบบเดิมแล้วนะ ตอนนี้มันเปลี่ยนกติกา เปลี่ยนทางเดินของสินค้า เปลี่ยนวิธีตั้งโรงงาน
  1. Glocalization โลกาภิวัตน์แบบผสมท้องถิ่น / ย้ายฐานไปใกล้ตลาด
    • คุณนาวา บอกว่า ยุคใหม่ไม่ได้ย้ายมาแบบเดิม แต่เป็นการยกโรงงาน + ขนพนักงาน + ขนชิ้นส่วนมาไว้ในประเทศปลายทาง เพื่อผลิตในประเทศแบบหลบกติกา
  2. Decoupling แยกขั้ว แยกห่วงโซ่
  3. Supply Chain Security ความมั่นคงของซัพพลายเชน
    • คุณนาวาเตือนว่า โลกกำลัง แยกขั้ว ทำให้ต้องคิดเรื่อง Supply Chain Security เช่น ญี่ปุ่นย้ายฐานจากไทยไปกัมพูชาเพราะค่าแรง แต่พอเกิดเหตุขัดข้องระหว่างประเทศในช่วงหนึ่ง การขนส่งต้องอ้อม กลายเป็นต้นทุน/ความเสี่ยง
  4. Digital & AI ดิจิทัลและ AI
    • เช่น AI คนไทย Botnoi ทำเสียง/Subtitle ได้
  5. ESG มาตรฐานที่โลกมองเรื่องสิ่งแวดล้อม สังคม ธรรมาภิบาล
    • คุณนาวา บอกว่า คนต้องการสินค้า High Tech มากขึ้น เด็กเล็ก ใช้มือถือ/AI เก่งขึ้น ทำให้ Demand และมาตรฐานเปลี่ยน

ประเด็นสิ่งแวดล้อมที่กระทบตรง ๆ

  • ยุโรปเริ่มใช้มาตรการอย่าง CBAM
  • ไทยไปประกาศเป้าหมายใหม่ใน COP30 เรื่อง NDC
  • เดิมตั้งเป้า 2030 ลดก๊าซเรือนกระจก 20–30% เปลี่ยนเป็น 30–40% ภายใน 2030

สิ่งที่เขาย้ำ คือ ถ้าจะส่งออกไปยุโรป/อเมริกาและตลาดใหญ่ ผู้ผลิตต้องปรับตัวเรื่อง และ Trend สิ่งแวดล้อมโลก เร่งให้ทุกประเทศต้องปรับตัวเร็วขึ้น

  • Decarbonization ลดคาร์บอนจากการผลิต/การดำเนินงาน
  • Green Energy พลังงานสะอาด
  • Green Transportation (EV / รถบรรทุกไฟฟ้า) ขนส่งสีเขียว/ขนส่งที่ปล่อยคาร์บอนต่ำ
  • Digitalization เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต

6. Consumer Behavior พฤติกรรมผู้บริโภค

FTI เร่งส่งเสริมอุตสาหกรรมเป้าหมายไทย

  • ตัว FTI ข้างในนั้นการพัฒนา ขับเคลื่อนด้วย
    • S-curve
    • Creativity & Innovation ความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม
    • High Technology เทคโนโลยีขั้นสูง
    • Clean Technology เทคโนโลยีสะอาด

เกิดเป็น

  • Digital & AI
  • Renewable Energy
  • Biotechnology
  • Integrated Medical & Wellness
  • Electric Vehicle
  • Intelligent Electronics
  • Automation & Robotics
  • Food Processing

และยังต้องส่งเสริม Supply Chain ตลอด โดยคำนึงถึง

  • การปรับปรุงกฎหมาย
  • สร้าง Demand ในประเทศ
  • พัฒนาเทคโนโลยี & นวัตกรรม
  • ส่งเสริมการลงทุนและการค้า
  • พัฒนากำลังคน/แรงงาน
  • พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน

ทางรอดของไทย คือ ไทยต้องมีทั้ง First Industry และ Next-Gen Industry

  • คุณนาวาบอกว่า เราทิ้งอุตสาหกรรมดั้งเดิมไม่ได้ เช่น รถยนต์สันดาป (Toyota/Honda), สิ่งทอ, พลาสติก ฯลฯ พึ่งอย่างเดียวไม่พอ ต้องมี อุตสาหกรรมรุ่นใหม่ไปพร้อมกัน

First Industries ประกอบด้วย นโยบาย 4 Go ของสภาอุตสาหกรรมฯ

  • คุณนาวาเล่าถึง 4 Go ที่เป็นแนวทางให้ภาคอุตสาหกรรมเดินต่อ
  1. Go Digital & AI ไปทางนวัตกรรม
  2. Go Innovation ไปทางนวัตกรรม
  3. Go Global ไปตลาดโลก
  4. Go Green ไปทาง Green/ความยั่งยืน

Next-Gen Industry

  • คุณนาวา บอกว่า หากเราพึ่งอย่างเดียว (First Industries) ไม่พอ ต้องมี อุตสาหกรรมรุ่นใหม่ไปพร้อมกันเส้นทางการยกระดับอุตสาหกรรมไทยจาก OEM รับจ้างผลิต → ODM มีการออกแบบ

ถ้าเก่งพอ → OBM สร้างแบรนด์ตัวเอง (เช่น มาม่า ที่ขายต่างประเทศดี) อุตสาหกรรม S-curve ประกอบด้วย

  • First S-Curve
  • New S-Curve

BCG ประกอบด้วย

  • Bio Economy เศรษฐกิจชีวภาพ
  • Circular Economy เศรษฐกิจหมุนเวียน
  • Green Economy เศรษฐกิจสีเขียว

Climate Change: เป้าหมายของไทย คือ NET ZERO 2050

ข้อสรุป:

โลกปี 2026 กำลังกดอุตสาหกรรมไทยจากหลายด้าน ทั้งสงครามการค้า เกมการเมืองโลก พลังงาน สิ่งแวดล้อม และ AI ทำให้ธุรกิจต้องหันมาจัดทัพใหม่ด้วยแนวคิด 4 GO คือ เอา Digital & AI มาลดต้นทุนเพิ่มประสิทธิภาพ เร่งนวัตกรรมแบบสร้างเองซื้อหรือร่วมมือ ขยายตลาดและเข้าโซ่อุปทานโลกให้ทันกติกาใหม่ และเดินเกม Green ให้ผ่านมาตรฐานส่งออก ช่วยให้ผู้บริหารวางแผนปรับโรงงานคนและซัพพลายเชนให้รอดและโตได้จริงในโลกที่เปลี่ยนเร็ว

Source:

สดจากงาน Future Trends Ahead Summit 2026