12 กันยายน 2568 แอลเบเนีย ได้เปิดตัว AI รัฐมนตรีคนแรกของโลก ชื่อว่า Diella แปลว่า sunshine เข้ามาเพื่อช่วยลดการแทรกแซง/การบิดราคา ทำงานไวขึ้นต้นทุนต่ำลง และตรวจสอบได้แบบโปร่งใส ลอดคอร์รัปชั่น 100%

หน้าที่ของ Diella AI รัฐมนตรี

  1. คุมการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐทั้งระบบแบบศูนย์กลาง ย้ายการตัดสินใจเรื่องเทนเดอร์ ออกจากกระทรวง มาอยู่ในแพลตฟอร์มเดียว
  2. ประเมินและคัดเลือกข้อเสนอ (tenders) ตรวจคุณสมบัติ/เงื่อนไข ให้โปร่งใส ตรวจสอบย้อนกลับได้
  3. ทำให้กระบวนการเร็วขึ้น-มีประสิทธิภาพขึ้น-accountable โดยเดินงานแบบ step-by-step

จริง ๆ แล้ว Diella ทำงานใน Albania มาก่อนการแต่งตั้งของรัฐบาลเสียอีก เวอร์ชันแรกของเธอคือ AI-powered virtual assistant ที่คอยพาคนยื่นขอเอกสารทางการ

Edi Rama นายกฯ ของ Albania คุยว่า Diella ช่วยแก้ปัญหาบน e-Albania platform มาแล้ว แต่ภาพที่เขาวาดไว้กับบทบาทของ AI ในรัฐบาลใหญ่กว่า chatbot ทั่วไปมาก

Aneida Bajraktari Bicja (ผู้ก่อตั้ง Balkans Capital) แสดงความเห็นว่า ไอเดีย AI minister จะเวิร์กก็ต่อเมื่อพัฒนาเป็นระบบจริงที่เพิ่มความโปร่งใส

Dr. Andi Hoxhaj (King’s College London) ให้ความเห็นเชิงผู้เชี่ยวชาญเรื่องการใช้ AI ลดคอร์รัปชันและแรงจูงใจจากทาง EU

ข้อสรุป:

Diella AI Minister ที่ Albania ดึงเข้ามาคุมการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐแบบศูนย์กลาง ช่วยทำงานในฐานะระบบ AI กลาง ลดช่องคอร์รัปชันตั้งแต่ต้นทาง ทำให้กระบวนการจัดซื้อ เร็วขึ้น-โปร่งใสขึ้น-ตรวจสอบได้

Source:

Times of India, BBC, Politico